اختصار گزارش یوناما درباره وضعیت حقوق بشر از ۱ اپریل تا ۳۰ جون
کشتار نظامیان پیشین
با وجود اعلام عفو عمومی از سوی طالبان، مواردی از بازداشت خودسرانه، شکنجه و قتل نیروهای امنیتی و دفاعی و مقامهای حکومت پیشین را مستند شده است.
در سه ماه اخیر قتل ۸ نظامی پیشین مستندسازی شده است. در این مدت، ۲۹ مورد بازداشت و توقیف خودسرانه نیز ثبت شده است. یکی از افسران پیشین پس از اخراج اجباری از ایران، در ولایت هرات ناپدید شده است.
مجازات بدنی
طالبان از تاریخ ۲ ثور بدینسو، اجرای احکام شلاق را در وبسایتها و شبکههای اجتماعی اعلام نمیکند. از آن تاریخ تا ۹ سرطان، طالبان ۱۳۷ تن (۱۱۲ مرد و ۲۵ زن) را در شماری از ولایات کشور شلاق زده است.
ماموران امر به معروف از ۱۲ ماه حمل تا ۹ سرطان امسال ۳۸۹ نفر را بهگونه خودسرانه بازداشت کردهاند. در این مدت ۶۵ نفر دیگر در این مدت با بدرفتاری محتسبان امر به معروف مواجه شدهاند.
در ماه جون، ۱۳۷ نفر، شامل ۱۱۲ مرد و ۲۵ زن، در ولایتهای مختلف افغانستان شلاق زده شدهاند.
تلفات غیر نظامیان
در فاصله اول اپریل تا ۳۰ جون ۲۰۲۶، در نتیجه درگیریهای مرزی میان طالبان و پاکستان، ۳۹۹ مورد تلفات غیرنظامیان ثبت شده است که شامل ۵۷ کشته و ۳۴۲ زخمی میشود.
بیشترین قربانیان حملات پاکستان در ولایتهای پکتیا، پکتیکا و کنر ثبت شدهاند و زنان و کودکان نیز در میان جان باختگان شامل بودند.
در میان قربانیان، ۴۰ زن شامل شش کشته و ۳۴ زخمی، و ۱۱۲ کودک شامل ۲۱ کشته و ۹۱ زخمی، شامل بودند. تمامی این تلفات ناشی از حملات هوایی و گلولهباریهای زمینی نیروهای امنیتی پاکستان ثبت شده است.
محدودیت ها بر زنان
طالبان محدودیتها بر دسترسی زنان به خدمات صحی و آزادی رفتوآمد آنان را تشدید کردهاند.
وزارت حج و اوقاف طالبان در مکتوب خطبههای نماز جمعه به امامان مساجد بر استفاده زنان از لباسهای ضخیم، گشاد و وسیع تاکید کرده و نوشته است هیچ بخشی از بدن زن نباید از زیر لباس دیده شود. طالبان همچنین زنان را از زینت و آرایش منع کرده و دستور دادند پوشش آنان نباید مشابه لباس مردان یا «کافران» باشد.
در این مدت ۳۸۹ مورد رفتار نادرست محتسبان وزارت امر به معروف و ۶۵ مورد بازداشت خودسرانه علیه مردان و زنان ثبت شده است. محتسبان طالبان این افراد را عمدتاً به دلیل بیحجابی، استایل موی غربی، کم کردن ریش و نواختن موسیقی بازداشت یا بدرفتاری کردهاند.
از میان بازداشت شدگان، ۶ مرد و ۱ زن در ولایت بلخ به اتهام روزهخواری و روابط خارج از ازدواج شلاق زده شدهاند.
در ولایتهای هرات، کندهار، ارزگان و لوگر، زنان برای خروج از خانه، خرید از بازار و حتی مراجعه به مراکز صحی، ملزم به همراه داشتن محرم شرعی شدهاند.
طالبان به برخی مراکز درمانی از جمله یک مرکز صحی در ارزگان دستور دادند زنان بدون محرم را درمان نکنند.
محدودیت های مذهبی
طالبان در ولایت بدخشان، ۳۳ جماعتخانه متعلق به جامعه اسماعیلیه را مسدود کردند. طالبان دلیل این اقدام را شباهت این ساختمانها به مساجد عنوان کردند.
در ولسوالیهای واخان، زیباک و اشکاشم بدخشان، محدودیتهایی بر مراکز مذهبی اسماعیلیان اعمال شده است. اداره امر به معروف پیروان مذهب اسماعیلیه دستور داد از این مکانها برای عبادت استفاده نکنند. طالبان همچنین شماری از شیعیان را در پی برگزاری مراسم عاشورا بازداشت کرده است.
در زمان برگزاری مراسم عاشورا، خدمات اینترنت و مخابراتی در کابل و شماری از ولایتها بهطور موقت قطع بود.
آزادی بیان
آزادی بیان و فعالیت رسانهها همچنان با محدودیتهای جدی روبهرو است. طی سه ماه نشرات ۱۰ رسانه متوقف و چهار خبرنگار بازداشت شدهاند.
بهتاریخ ۱۱ اپریل در شهر خوست، مرکز ولایت خوست، ریاست اطلاعات و فرهنگ و ریاست معارف طالبان، برنامههای آموزشی رادیو «لونگ» را متوقف کردند و اعلام نمودند که این برنامهها با نصاب آموزشی مطابقت ندارد.
بهتاریخ ۱۷ می در شهر بامیان، مرکز ولایت بامیان، ریاست استخبارات طالبان دستور توقف فعالیت «رادیو بامیان» را صادر کرد. این رادیو متهم شده بود که بدون «جواز معتبر» نشرات انجام میدهد. رادیو بامیان بهتاریخ ۲۳ جون فعالیت خود را از سر گرفت.
بهتاریخ ۲۱ جون وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان به تلویزیون «راه فردا» اجازه داد تا پس از تغییر هیأت رهبری (صاحبامتیاز و مدیرمسئول) نشرات خود را از سر بگیرد. این شبکه بهتاریخ ۲۸ فبروری سال جاری میلادی بهدلیل اظهارات مالک آن، محمد محقق تعلیق شده بود.
در همین مدت، دستکم ۷ ایستگاه رادیویی در ولایتهای قندهار و غزنی بهدلیل ناتوانی در برآورده ساختن تعهدات مالی و سایر الزامات مربوط به حصول و حفظ جوازهای لازم نتوانستند به فعالیت خود ادامه دهند.
بهتاریخ ۴ می در شهر کابل، مسئولان ریاست استخبارات طالبان دفتر یک خبرگزاری را مورد تلاشی کردند و تلفنهای همراه، کمرهها، کمپیوترها و اسناد آن را ضبط کردند.
بهتاریخ ۵ می ریاست استخبارات طالبان رئیس این خبرگزاری را احضار، بازداشت و بهتاریخ ۷ جولای رها کرد.
در ولایتهای خوست، بامیان، کندز و کابل، ۸ خبرنگار برای مدتهای کوتاه و طولانی بازداشت شدهاند و فعالیت برخی رادیوها نیز متوقف شده است.