هفتمین نشست منطقهای «فرمت مسکو» درباره افغانستان در پایتخت روسیه با حضور نمایندگان هند، ایران، قزاقستان، چین، قرغیزستان، پاکستان، روسیه، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبیکستان برگزار شد.
پس از به رسمیت شناسی طالبان از سوی روسیه، امیرخان متقی برای نخستین بار به گونه رسمی در این نشست شرکت کرد.
خبرگزاری تاس: شرکتکنندگان نشست روی وضعیت سیاسی و اقتصادی در افغانستان و همچنان راههای مبارزه با تروریزم و مواد مخدر بحث میکنند.
هرچند کشورهای منطقه از احتمال بازگشت امریکا به پایگاه بگرام نگران هستند، اما ضمیر کابلوف به خبرگزاری تاس گفت: «چنین موضوعات مزخرف» در دستور کار این نشست قرار ندارد.
صادق خان، نماینده ویژه پاکستان: روز گذشته نمایندگان روسیه، چین، پاکستان و ایران با هم گفتوگو کردند و بر ضرورت عدم مداخله خارجی در افغانستان تاکید کردند.
صادق خان: در نشست چهارجانبه طرفها در مورد صلح و امنیت منطقهای گفتوگو کردند و همچنین تعهد پایدار خود را نسبت به افغانستان با ثبات، مستقل و صلحآمیز مورد تاکید قرار دادند.
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه در سخنرانی آغازین نشست؛
- ما بار دیگر بر غیرقابل پذیرش بودن استقرار زیرساختهای نظامی کشورهای ثالث در خاک افغانستان و کشورهای همسایهی آن، تحت هر بهانهای، تاکید میکنیم. حضور نظامی بازیگران بزرگ بینالمللی در افغانستان میتواند به بیثباتی و بروز جنگهای تازه در این کشور منجر شود.
- ما بار دیگر از (کشورهای غربی) میخواهیم تا از مسیر تقابل بیرون شوند، آنچه که مصادره کردهاند را بازگردانند، مسئولیت بازسازی افغانستانِ پس از جنگ را بر دوش گیرند و بهای دههها خسارت واردشده بر اقتصاد و زیرساختهای افغانستان را بپردازند.
- روسیه به طالبان برای مبارزه با هراسافگنی «احترام میگذارد.» طالبان تحت فشارهای شدید خارجی و با بودجهی نسبتاً متوسط، توانسته به خوبی با گروههای هراسافگن، از جمله داعش مبارزه کند.
امیرخان متقی؛
- من با بسیار تأسف میگویم که شماری از طرفها فعالانه تلاش میکنند که بهجای ستایش از آمدن امن و امنیت، افغانستان را برای منطقه بهعنوان یک تهدید معرفی کنند.
- به دلیل اقدامات مؤثر نیروهای امنیتی ا.ا. بهشمول داعش، در حال حاضر هیچ گروه تروریستی خارجی که خاک افغانستان را علیه کشور دیگر استفاده کند، در افغانستان وجود ندارد.
- اطلاعات ما این است که اخیراً گروه داعش و شماری از گروهها در کشورهای دیگر منطقه مراکز تجهیز و آموزش را ایجاد کردهاند که این برای افغانستان قابل نگرانی و تشویش است.
محمدرضا بهرامی، نماینده ایران؛
- حضور نظامی خارجی در افغانستان عامل بیثباتی، تقویت افراطگرایی و تزریق ناامنی به کشورهای منطقه بوده است. از این جهت، ایران مخالف حضور نظامی خارجی در افغانستان و سایر کشورهای همسایه است.
- امنیت افغانستان بطور مستقیم با امنیت منطقه گره خورده و ادامه فعالیتهای گروههای افراط گرا مثل داعش خراسان و سایر گروههای تروریستی برای برنامه ریزی و سواستفاده از جغرافیای منطقه تهدید مشترک همه است.
محمد صادق، نماینده ویژه پاکستان خواستار تلاش جمعی منطقهای برای از میان بردن و مبارزه مؤثر با گروههای تروریستی مستقر در خاک افغانستان شد.
سرگئی لاوروف در دیدار با امیرخان متقی: روسیه میخواهد به طالبان در زمینههای مبارزه با هراسافگنی، قاچاق مواد مخدر و جرایم سازمانیافته کمک همهجانبه کند و و روابط تجاری را تقویت کند.
امیرخان متقی در دیدار با سرگئی لاوروف: تصمیمات اخیر روسیه در حمایت سیاسی از افغانستان از جمله به رسمیت شناسی کابل و حمایت از جایگاه کشور ما در عرصه بینالمللی، شایسته بالاترین ستایش است و به ادغام افغانستان در جامعه جهانی کمک خواهد کرد.
سرگئی لاوروف: در حاشیه نشست تعدادی از توافقنامههای مرتبط و اسناد تکمیلی نیز میان دو طرف به امضا رسیدند. وزیر خارجه روسیه در مورد توافقنانه ها جزئیات بیشتر ارائه نکرد.
خبرگزاری تاس: دیپلمات ارشد افغان (متقی) در دیدار با وزیر خارجه روسیه با قاطعیت گفت که «افغانستان و حکومتش به ایجاد پایگاه نظامی خارجی در قلمرو خود اجازه نمیدهد. این شامل بگرام نیز میشود.»
بیانیه مشترک نشست فرمت مسکو عمدتاً به لزوم مبارزه با هراسافگنی، افزایش کمکهای بشردوستانه و مخالفت با استقرار تاسیسات نظامی اختصاص یافت و هیچ اشارهای به بحران حقوقبشری و لزوم برپایی حکومت فراگیر در افغانستان ندارد.
در بیانیه مشترک تاکید شده است که تلاش برخی از کشورها برای استقرار زیرساختهای نظامی در افغانستان و کشورهای همسایهاش غیرقابل قبول و مخالف صلح و ثبات منطقه است.
اشتراککنندگان نشست خواستار حمایت از افغانستان در ریشهکن ساختن تروریسم در چهارچوب زمانی کوتاه شدند تا به گفته آنها «از خاک افغانستان به عنوان تهدیدی علیه امنیت کشورهای منطقه و فراتر از آن» استفاده نشود.
اعضای فارمت مسکو حمایتشان را از استقرار افغانستان بهعنوان یک دولت مستقل، متحد و صلحآمیز اعلام کردند و خواستار تقویت همکاریها در مبارزه با هراسافگنی در سطح دوجانبه و چندجانبه شدند.
آندری رودنکو، معاون وزیر خارجه روسیه: تصمیمگیری درباره پایگاه هوایی بگرام باید توسط کابل انجام شود. مسکو از آمادگی افغانها برای پذیرش مجدد امریکاییها اطلاعی ندارد.
ضمیر کابلوف: روسیه قصد اعزام نیروهای نظامی به افغانستان را ندارد و از گفتوگوهای امریکا و طالبان درباره بازگشایی سفارتهای دو کشور نیز حمایت میکند.
سفارت افغانستان در تاجیکستان: نشست فارمت مسکو به میدان رقابت قدرتها بدل شده است.