هشتمین نشست فرمت مسکو درباره افغانستان و بهویژه تنش میان طالبان و پاکستان آغاز شد. در این نشست، نمایندگان ویژه و مقامهای ارشد طالبان، هند، ایران، قزاقستان، چین، قرقیزستان، پاکستان، روسیه، تاجیکستان و ازبیکستان شرکت کردند. نمایندگان بلاروس و مصر بهعنوان مهمان در این نشست حضور دارند.
وزیر خارجه روسیه در دیدار با امیرخان متقی: روسیه نشست مشورتی «فرمت مسکو را «مؤثرترین مجمع برای رسیدگی به مشکلات پیش روی افغانستان و منطقهی پیرامونی آن میداند، نه صرفاً به این دلیل که نام مسکو را بر خود دارد، بلکه بهخاطر نتایج ملموسی که به همراه داشته است.»
امیرخان متقی در دیدار با سرگئی لاوروف بر تقویت روابط سیاسی و گسترش همکاریهای اقتصادی، تجاری و ترانزیتی میان کابل و مسکو تاکید کرد.
بیانیه افتتاحیه وزیر خارجه روسیه: استقرار زیرساختهای نظامی ناتو در افغانستان و کشورهای همسایه «تحت هر بهانهای غیرقابل قبول.» است. تجربه تاریخی نشان داده است حضور نظامی خارجی در افغانستان به بیثباتی و افزایش درگیریها منجر شده است. «ما در دهههای اخیر نتیجه دیگری از چنین حضوری مشاهده نکردهایم.»
سرگئی لاوروف: به نفع همه کشورهای منطقه است که با ارائه کمکهای مادی، فنی و اطلاعاتی، از مبارزه طالبان با داعش و دیگر گروههای تندرو حمایت کنند.
لاوروف: ما نتایج اقدامات حکومت افغانستان برای توقف قاچاق غیرقانونی مواد مخدر را میبینیم. برآوردهای سازمان ملل نشان میدهد که تولید مواد مخدر افیونی در افغانستان از سال ۲۰۲۲ تاکنون حدود ۹۰ درصد کاهش یافته است.
لاروف: محموله بعدی کمکهای بشردوستانه روسیه طی یک تا دو ماه آینده به افغانستان ارسال خواهد شد.
امیرخان متقی: رژیم نظامی پاکستان همواره در کنار اظهارات یکجانبه، اتهامهای بیاساسی را علیه افغانستان مطرح کرده است. این کشور اکنون پروژه جدیدی را برای به چالش کشیدن امنیت افغانستان و منطقه آغاز کرده است.
متقی: پاکستان در کنار نیروهای نظامی پیشین، از اعضای داعش نیز برای ایجاد ناامنی در افغانستان استفاده میکنند، هزاران فرد مسلح را در نزدیکی خط دیورند گرد آوردهاند تا ثبات بهوجودآمده در افغانستان را به چالش بکشند.
متقی: باور اساسی ما این است که مشکلات با پاکستان از راه گفتوگو حل گردد، اما با تأسف که رژیم نظامی حاکم بر سیاست پاکستان، طرف غیر سیاسی است و بهجای تفاهم سیاسی تنها از «زبان زور» استفاده میکند. افغانستان در برابر هرگونه تجاوز، حق دفاع از خود را «مشروع و انکارناپذیر» میداند.
متقی: کشورهایی که از تعامل مثبت با ا.ا. خودداری ورزیدند، «تاوان» کردند و هیچ چیزی به دست نیاوردند.
محمد صادق، نماینده ویژه پاکستان: رژیم طالبان در فعالیت گروههای تروریستی شریک است. تیتیپی، بیالای، داعش خراسان، القاعده و گروههای وابسته به آنان در افغانستان بدون موانع جدی و پاسخگویی فعالیت میکنند.
صادق خان: نماینده پاکستان: در نتیجه فعالیت گروههای تروریستی که از افغانستان وارد پاکستان میشوند، تاکنون بیش از چهار هزار و ۷۰۰ پاکستانی کشته شدهاند.
محمد رضا بهرامی، مدیرکل آسیای جنوبی وزارت خارجه ایران: قبل از برگزاری نشست فرمت مسکو تبادل نظر و گفتگوی «دوستانه و سازنده» با صادق خان نماینده ویژه پاکستان پیرامون تحولات جاری در منطقه داشتم.
محمد صادق خان، نماینده ویژه پاکستان در دیدار با سرور بختی، رئیس بخش کشورهای خاورمیانه و افریقای وزارت خارجه تاجیکستان، درباره وضعیت افغانستان و تحولات منطقهای گفتوگو کرد.
ضمیر کابلوف، نمایندهی ویژه روسیه: نشست فرمت مسکو به دلیل اختلاف میان طالبان و پاکستان بدون بیانیهی مشترک به پایان رسید.
ضمیر کابلوف، نماینده ویژه روسیه: «هنگام تهیه بیانیهی مشترک نهایی، با یک مشکل مواجه شدیم؛ مشکل این بود که همکاران افغان و پاکستانی ما دیدگاه مشترکی نداشتند. از این بابت متأسفیم.»
کابلوف: : «همکاران افغان ما معتقد بودند که امسال در متن پیشنویس بیانیهی مشترک بیش از حد به افغانستان در زمینهی تروریسم اشاره شده است. صادقانه بگویم، این موضوع برای ما تعجبآور بود؛ زیرا در هفتمین نشست، نیز از همین عبارتها و تعابیر استفاده شده بود. بااینحال، افغانها معتقد اند که وضعیت روابط دوجانبه از آن زمان تغییر کرده و امسال این بیانیه برای آنان قابل قبول نیست.»
وزارت خارجه روسیه: کشورهای شرکتکننده در هشتمین نشست فرمت مسکو تاکید کردهاند که «هیچ بدیلی» برای گسترش همکاری با اداره طالبان و ادغام افغانستان تحت کنترول طالبان در اقتصاد جهانی وجود ندارد.
امیرخان متقی در پایان نشست فارمت مسکو: وزیر خارجه روسیه از وضعیت امنیتی افغانستان «تمجید» کرد. متقی نشست مسکو را «بسیار خوب» توصیف کرد.
محمود فضلی، فعال سیاسی: فارمت مسکو که با هدف ایجاد اجماع روسیه و کشورهای منطقه درباره افغانستان شکل گرفته بود، هدف اصلی خود را از دست داده و بیشتر به یک نشست «نمایشی و نمادین» تبدیل شده است.
فوزیه کوفی، عضو پیشین پارلمان: هیچ روند سیاسی درباره افغانستان بدون مشارکت معنادار زنان، نیروهای سیاسی و جامعه مدنی نمیتواند مشروع و پایدار باشد.
