نوت: خوانندگان گرامی! اگر فکر میکنید، روزشمار گزارشهای متوازن، غیرجانبدارانه و مستند را جمعآوری و نشر میکند در بهمرسانی لینک (پیوند) روزشمار با دوستان تان تنبلی نکنید.
اخبار سیاسی
ذبیحالله مجاهد گزارش روزنامهی واشنگتنپست دربارهی ایجاد مراکز آموزشی القاعده در افغانستان را «تبلیغات» خواند و گفت: هیچ سندی برای اثبات حضور گروههای خارجی در افغانستان وجود ندارد.
مولوی ندامحمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان، در سفر به پنجشیر از دانشجویان خواست که از انجام فعالیتهای حزبی و سیاسی خودداری کنند و در رشتههای تجارت، طب و انجنیری متخصص شوند.
ملا رحمتالله نجیب، والی جدید طالبان در بدخشان در سفر به ولسوالی نسی از مردم خواست که «از ملاهبتالله اطاعت کنند؛ زیرا او داناد و توانا بر همه کار است.»
احمد مسعود در سخنرانی آنلاین در «کنفرانس اروپایی ونتوتنه برای آزادی و دموکراسی» از تماس کشورهای اروپایی با طالبان برای بازگرداندن مهاجران انتقاد کرد و گفت تعامل با طالبان برای هدفهای کوتاهمدت باعث تقویت این گروه میشود.
شماری از مخالفان طالبان در نشست آنلاین از هفته شهید، پانزدهمین سالروز شهادت برهانالدین ربانی و بیستوپنجمین سالروز شهادت احمدشاه مسعود اشتراک کردند.
- عبدالرب رسول سیاف: طالبان بارها پیشنهاد مذاکره را رد کرده و اگر دامنه جنگ و مخالفتها در افغانستان گسترش یابد، مسئولیت آن به دوش این گروه خواهد بود.
- رسول سیاف جبهههایی که اکنون علیه طالبان میجنگند، از روی مجبوریت دست به سلاح بردهاند، زیرا طالبان همچنان با غرور و تکبر رفتار میکند و حاضر به گفتوگو نیست.
- عبدالرشید دوستم: طالبان درخواست مذاکره را «شوخی» نگیرد. اگر این گروه به گفتوگو تن ندهد، جنگی در افغانستان آغاز خواهد شد که کنترول آن دشوار خواهد بود. رهبر طالبان نگذارد وضعیت از کنترول خارج شود. دوستم: اگر طالبان از گفتوگو خودداری کند و جنگ گسترش یابد، مسئولیت آن متوجه این گروه خواهد بود.
- محمد محقق: جامعه هزاره و شیعه در افغانستان با فشار روبهرو است. همهچیزشان مورد هجوم قرار گرفته و عرصه بر آنها تنگ شده است.
- محمد محقق: سیاستهای طالبان بیش از چهل میلیون نفر را به خاک سیاه نشانده است و راه نجات کشور از این وضعیت «بازگشت به جهاد» است. محقق از مردم خواست برای آزادی و حقوق خود به پا خیزند و از جامعه جهانی خواست از طالبان حمایت نکند.
- محمد محقق از کشورهای همسایه و جهان خواست با طالبان تعامل نکنند و از مردم افغانستان، بهویژه هزارهها و شیعیان، برای رسیدن به آزادی حمایت کنند.
- صلاحالدین ربانی: طالبان با افغانستان بهعنوان یک سرزمین به غنیمت گرفتهشده رفتار میکنند و «سیاست زمین سوخته» را ادامه میدهند. بحران افغانستان بزرگتر از ممنوعیت آموزش زنان و دختران است. صلاحالدین ربانی از اعضای طالبان در بدخشان و شمال کشور خواست منافع مردم را بر منافع طالبان ترجیح دهند. ربانی از فرد خاصی نام نبرد اما خطاب به آنان گفت: «شما غیرملی هستید و تاریخ لکه ننگی بر جبین شما خواهد گذاشت.» مردم درباره عملکرد شما قضاوت خواهند کرد و «ظلم هرگز باقی نمیماند.»
- یاسین ضیا: طالبان پیش از این موجودیت جبهههای مخالف خود را زیر سوال میبردند، اما اکنون پیهم تأکید میکنند که جنگ راهحل نیست. مخالفان طالبان بای راجع برای دوره پس از طالبان برنامهریزی کنند.
- یاسین ضیا: وضعیت از کنترول گروه طالبان خارج شده و طالبان برای مقابله با فشارها به فعالیتهای تبلیغاتی روی آورده است. در پنج سال گذشته، درخواستهای مذاکره و سخنان سیاسی نتوانسته طالبان را به چالش بکشد، اما فعالیت جبهههای مخالف توانسته است این گروه را تحت فشار قرار دهد. یا این وطن از همه ما میشود یا از هیچ کس نی.
- یاسین ضیا: طالبان در جنگ با نیروی های امنیتی جمهوریت لباس زنانه میپوشیدند که گرفتار نشوند، اما فرماندههان ما با غرور در میدانهای جنگ شهید میشود.
- احمد مسعود: هبتالله آخندزاده حاکمیت بر مردم از راه زور و غلبه را مشروع میداند، اما این طرز فکر با جهان امروز و خواستههای مردم افغانستان همخوانی ندارد.
- احمد مسعود: هدف نهایی مخالفان طالبان باید ایجاد نظامی باشد که در آن مردم افغانستان از طریق انتخابات درباره سرنوشت و نوع حکومت خود تصمیم بگیرند. اگر طالبان به انتخابات و رای مردم تن بدهد، نتیجه آن را میپذیریم، حتا اگر هبتالله آخندزاده در چنین انتخاباتی پیروز شود.
- احمد مسعود: مقاومت جمعی و مشترک در برابر طالبان ضروری است. طالبان بیش از هر چیزی از اتحاد مخالفان خود هراس دارند و در تلاش هستند که میان آنان و مردم فاصله ایجاد کنند.
- فوزیه کوفی، نماینده پارلمان: اگر مقاومت زنان نمیبود طالبان شاید تا حالا مشروعیت سیاسی میگرفت. افغانستان پسا طالبان آمدنی است و باید برای آن برنامه آماده کرد.
بشیراحمد تهینج: هیبت الله افغانستان را میراث پدر خود میداند، منطق مذاکره ندارد. جای خالی میز مذاکره را میدان جنگ پر میکند. مارشال صاحب میگوید: جنگ را طولانی نمیکنم، بلکه با عملیات های فراگیر و برق آسا قصه طالب ره تمام میکنیم.
حفیظ منصور، نماینده پیشین پارلمان در واکنش به دیدگاه دکتر محییالدین مهدی، پژوهشگر: «تازه فرهیختهای به مقصد تفاهم میان تاجیکها و هزارهها خواستار عبور از احمدشاه مسعود و استاد مزاری شده است. احمدشاه مسعود یک مکتب ارزشی است که مؤلفههای آن آزادی، ایستادگی، برابری، عفو و گذشت، مهربانی و خداجویی میباشد. چطور میتوان از این ارزشها عبور کرد و امیدی هم به همبستگی داشت؟
وحيد عمر، مشاور پیشین اشرف غنی در واکنش به اظهارات محییالدین مهدی درباره عذرخواهی پشتونها از سایر اقوام: اصلاً مطرح کردن بحث قوم و قبیله بهعنوان یک ظرف برای گفتمان سیاسی در دنیای امروزی نادرست است.
شماری از فعالان حقوق زنان در کابل در یک اعتراض داخلی با آتش زدن عکس های رهبران طالبان از جامعه جهانی خواستند حکومت طالبان را به رسمیت نشناسد و از حقوق اساسی زنان حمایت کند.
در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶، نزدیک به ۹۵ درصد زنان افغانِ متقاضی پناهندگی در آلمان حق اقامت و حمایت دریافت کردهاند.
اخبار داخلی
منابع مردمی از کابل از افزایش گشتزنی پهپادهای ناشناس در آسمان پایتخت خبر دادند.
جبهه استقلال: روز شنبه در یک عملیات کمین در ولسوالی گذره ولایت هرات، ۸ تن از مسئولان و افراد ارشد امنیتی طالبان در نزدیکی فرودگاه هرات کشته شدند.
فخرعالم، باشنده اصلی روستای «عمرض» ولسوالی حصه اول پنجشیر شام روز گذشته در ساحه گارد مربوط به ناحیه ۱۵ شهر کابل، در مقابل خانهاش از سوی افراد مسلح تیرباران شد.
حاجی اصیل خان، تاجر ساکن منطقه کارتهنو کابل، پس از حدود پنج ماه بازداشت، در زندان طالبان جان باخت.
دزدان مسلح شب گذشته به خانه یک صراف بنام ملا ولی محمد نوری در ولسوالی قیصار فاریاب وارد شدند، او را به شدت لتو کوبکردند و پول نقد، طلا، موبایل، اموال و اشیای قیمتی خانهاش را به غارت بردند.
جسد دادالله سعید، جنگجوی تیتیپی که شاعر نیز بود و در جنگبا نیروهای پاکستانی در خیبرپختونخوا کشته شده بود، در پکتیا به خاک سپرده شد.
قطعات خاص وزارت عدلیه طالبان از دفتر کمیسیون عالی شیعیان در کارته چهار کابل محمد علی اخلاقی، رئیس کمیسیون، سید نادرشاه بحر، محمد امیر باذل، سید محسن حسینی و سید عبدالله هاشمی، اعضای این کمیسیون از را بازداشت کرد.
استخباران طالبان پس از محاصره مدرسه معتصم آغاجان، عضو ارشد پیشین این گروه را در عینومینه قندهار، آغاجان را بازداشت کرد.
طالبان پس از درگیری کوتاه مسلحانه کرامتالله، نظامی پیشین و محافظش یارمحمد را به اتهام همکاری با جبهه مقاومت از در روستای بوینیقره ولسوالی ارگو بدخشان بازداشت کردند.
شاروالی طالبان در کابل خرید و فروش و ساختوساز در منطقه قلعه قاضی دشت برچی را متوقف کرد.
طالبان در ولسوالی نسی بدخشان، دستور توقف ساختوساز در شهرکهای «وحدت، توحید و بازاریان» را صادر کرد.
پس از بازداشت شماری از قصابان از سوی شاروالی طالبان در پایتخت که گوشت مرکب و اسب را به فروش میرساندند، شماری از باشندگان کابل میگویند که مصرف گوشت را کاهش دادهاند.
شماری از مراجعهکنندهگان شفاخانه ولایتی بدخشان از پایینبودن کیفیت خدمات، کمبود دوا و تجهیزات پزشکی و بیتوجهی داکتران و پرستاران شکایت دارند.
حسن محسنی، جانشین آیتالله محمد آصف محسنی، سید محمد حسن شریفی بلخابی، نماینده پیشین پارلمان و شماری دیگر از متنفذین شیعه و هزاره پس از ۷ روز از زندان طالبان آزاد شدند.
در نتیجه واژگون شدن یک موتر نوع «۵۸۰» در مربوطات ولسوالی علیآباد کندز، ۲۶ نفر زخمی شدند.
احمد فیصل، باشنده اصلی ولایت سرپل دو روز پیش در تهران از سوی افراد ناشناس ربوده شد. آدم ربایان در بدل رهایی او ۵۰ هزار دالر امریکایی درخواست کردند.
شش شهروند افغانستان که به گونه غیررسمی به ایران میرفتند، در پی برخورد موتر حامل آنان با یک تریلی در جاده یاسوج-اصفهان کشته شدند.
مراسم عروسی حبیبالله عمری معاون اتاق تجارت طالبان در ارزگان با دختر ۱۶ ساله بهدلیل نرسیدن غذا برای شماری از مهمانان باعث توقف و مختلشدن کامل مراسم شد.
در مناطق مرزی ولسوالیهای بهرامچه و دیشو ولایت هلمند طالبان در بدل دریافت پول، بهگونه گسترده به کالاهای قاچاقی پاکستانی اجازه ورود به افغانستان میدهند. طالبان برای عبور هر موتر باربری از مرز، ۵۰۰ هزار کلدار پاکستانی و برای انتقال هر مرد ۶۰ هزار کلدار و هر زن ۱۰۰ هزار کلدار پاکستانی مطالبه میکنند.
کمیسیون طالبان: بیش از ۶۰۰ مهاجر روز گذشته بهگونه اجباری به کشور بازگردانده شدند.
وزارت داخله طالبان: روند تغییر نام ادارههای پولیس به شرطه آغاز شد.
اقتصاد
گرانی تیل و گاز زندگی روزمره بخشی پایتختنشینان را به چالش کشیده است. برخی از پایتختنشینان از افزایش کرایه خانه زندگی نیز شکایت دارند.
دفتر والی طالبان در لوگر: کارهای ابتدایی ساخت میدان هوایی بینالمللی هوایی در منطقه سرخاب ولسوالی محمدآغه به ارزش حدود ۳۰۰ میلیون افغانی آغاز میشود.
اتحادیه اروپا و فائو از آغاز اجرای یک طرح پنج میلیون یورویی برای حمایت از کشاورزان خبر دادند.
طلوع نیوز: استخراج ذغالسنگ در معادن شمال کشور افزایش یافته و اکنون روزانه نزدیک به یکهزار تُن ذغالسنگ استخراج میشود.