در نشستهای جانبی دومین روز نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل در ژنو، فعالان حقوق بشر درباره وضعیت زنان، تبعیض علیه هزارهها و شیعیان، کوچهای اجباری و پاسخگو ساختن طالبان بحث کردند.
سیما باهوس، مدیر اجرایی بخش زنان سازمان ملل، خواستار لغو محدودیتهای طالبان علیه زنان و دختران شد.
اتحادیه اروپا: پنج سال پس از بازگشت، سلطۀ طالبان بر جامعۀ افغانستان بیشتر شده است. نقض نظاممند و گستردۀ حقوق زنان و دختران ممکن است مصداق «آزار و اذیت جنسیتی، به عنوان جنایت علیه بشریت» باشد.
اتحادیه اروپا: صلح، ثبات و رفاه پایدار در افغانستان نیازمند یک روند سیاسی فراگیر است که همه را در بر گیرد و مشارکت معنادار و برابر زنان را تضمین کند.
اتحادیه اروپا در نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل اعلام کرد که از عملیاتی شدن سازوکار مستقل تحقیقاتی درباره وضعیت حقوق بشر در افغانستان حمایت مالی خواهد کرد.
ریچارد بنت: میکانیزم تازه، علاوه بر بررسی نقضهای جاری حقوق بشر، به موارد گذشته نیز خواهد پرداخت و ریشههای این نقضها را بررسی خواهد کرد.
ریچارد بنت: فرمانهای جدید طالبان حقوق شیعیان را محدود کرده و آنها در برگزاری مراسم عاشورا با محدودیت و بازداشت روبهرو شدهاند. طالبان عبادتگاههای اسماعیلیان در بدخشان را بسته است. هزارهها، اوزبیکها، ترکمنها و تاجیکها نیز با مصادره زمین، تخلیه اجباری و دیگر اقدامات تبعیضآمیز مواجه هستند.
نماینده دایمی روسیه در شورای حقوق بشر از طالبان خواست حقوق مردم را رعایت و مبارزه با تروریسم و مواد مخدر را ادامه دهند. او غرب را به برخورد دوگانه متهم کرد و گفت کمکهای بشردوستانه نباید سیاسی یا مشروط شود.
گزارشگر ویژه سازمان ملل در زمینه حقوق فرهنگی: محدودیتهای طالبان بر هنر تلاشی برای سرکوب هویت و روان مردم افغانستان است و هدف آن نه تنها محدود کردن هنر، بلکه نابودی «جوهره وجود مردم» است.
سازمان گزارشگران بدون مرز: طالبان با وضع قوانین تازه، صدای انتقاد رسانهها از مقامهای این گروه را خاموش کرده است. قوانین طالبان اجازه میدهد افراد به اتهام مبهم «توهین به رهبران» طالبان شلاق بخورند و زندانی شوند.
اوچا: در شش ماه نخست سال جاری میلادی حدود ۲۹۵ واحد صحی بشردوستانه بسته شده یا فعالیتهای خود را متوقف کردهاند که برآورد میشود حدود ۲.۱۷ میلیون تن تحت تاثیر قرار داده باشد.
یونیسف به مناسبت روز جهانی سوادآموزی: از هر ۱۰ کودک ده ساله در افغانستان، ۹ تن آن به مهارتهای ابتدایی خواندن دسترسی ندارند.
وزارت خارجه بریتانیا: از اپریل ۲۰۲۵ تا مارچ ۲۰۲۶، دستکم ۵ میلیون و ۸۰ هزار تن در افغانستان از کمکهای بریتانیا بهرهمند شدهاند که ۳ میلیون و ۱۳ هزار تن آنان زنان و دختران بودند.
وزارت خارجه استرالیا تایید کرد که یک شهروند گردشگر این کشور در افغانستان جان باخته است. استرالیا از شهروندانش خواسته بود به افغانستان سفر نکنند.
یوناما در روز جهانی سوادآموزی، بر حق مردم افغانستان برای آموزش و مشارکت در جامعه تاکید کرد.
ذبیحالله مجاهد: «از یوناما میخواهیم که نقش خوبی را بین افغانستان و جهان و افغانستان و سازمانمللمتحد ایفا کند و تصویر واقعی افغانستان را به نشست انتقال دهد. افغانستان جزو جامعهی جهانیست، جزو کشورها و بشریت است که باید جایگاه خود را داشته باشد و حق تلفشدهاش به دست بیاید.»
وزارت خارجه امریکا: زلمی خلیلزاد کارمند دولت امریکا نیست و بنابر این از واشنگتن نمایندگی نمیکند. تمامی فعالیتهای وی «شخصی» هستند.
ولید منور، شهروند امریکا، خواهرزاده خلیلزاد و رئیس پیشین تشریفات ارگ از طریق کمیسیون تماس طالبان به کابل بازگشت.
اداره مهاجرت و گمرک امریکا یک مترجم پیشین افغان و همکار سابق نیروهای امریکایی که در سال ۲۰۱۴ با ویزای ویژه مهاجرتی وارد امریکا شده بود را به اتهام حمایت مادی از تروریسم بازداشت کرد.
انی فورزایمر، معاون پیشین سفارت امریکا: من بهشدت این پرسش را مطرح میکنم که آیا یک گروه حاکم فاقد مشروعیت باید اجازه داشته باشد منابع طبیعی ملت افغانستان را به فروش برساند یا نه.
امرالله صالح: «هر کس و هر مجموعهای که فکر کرد تعامل و سازش با طالب ارزانتر و مؤثرتر از مبارزه بر ضد این گروه متعصب و ستمگر است، از دید حیثیت و آبرو بیشتر تحقیر شد و بیشتر تاوان داد.»
رحمتالله نبیل، رئیس پیشین امنیت: سالها پیش نسبت به برنامه صلح خلیلزاد هشدار داده بودم. امروز تاریخ روشن ساخت که مخالفت ما با صلح نبود؛ نگرانی ما از معاملهای بود که به نام صلح بر افغانستان تحمیل میشد.
فوزیه کوفی، نماینده پیشین پارلمان: خلیلزاد با ارائه اطلاعات نادرست به دولتهای امریکا و افغانستان، زمینه بازگشت طالبان را فراهم کرد و حالا از نفوذ خود برای بهرهبرداری از منابع طبیعی افغانستان استفاده میکند.
حشمت غنی احمدزی: به نظر میرسد خلیلزاد سرانجام توانسته یک کمیشنکاری دیگر برای خودش تأمین کند.
سید باقر محسنی، استاد دانشگاه: قرارداد نفتی با میانجیگری زلمی خلیلزاد، میتواند زمینه ورود عربستان سعودی به افغانستان و نقشآفرینی این کشور در «بازیهای مخرب استخباراتی» را فراهم کند.
وزارت خارجه طالبان: سلاحها و تجهیزات نظامی باقیمانده امریکا در افغانستان، بازگردانده نخواهند شد. این تجهیزات اکنون متعلق به افغانستان است.
رانا ثناءالله، مشاور نخستوزیر پاکستان: شبهنظامیان در تلاش هستند از خیبرپختونخوا وارد پنجاب شوند. این افراد در افغانستان آموزش دیده و وارد ایالت خیبرپختونخوا میشوند.
دانشگاه طبی کینگ ادوارد پاکستان، ۲۰ دانشجوی اهل افغانستان که در رشته طب تحصیل میکردند را اخراج کرد. ۷ تن از دانشجویان در سال آخر تحصیلی قرار داشتند.
عفو بینالملل: اخراج محصلان افغانستان از پاکستان «تبعیضآمیز و خودسرانه» است.
سخنگوی پولیس کابل: اخراج محصلین بهویژه در سال نهایی تحصیل، اقدامی «ضعیف، کینهتوزانه و ظالمانه» است.
دومین نشست «گفتمان ملی افغانها» در شهر ملبورن برگزار شد.
شماری از شهروندان افغانستان در شهر هانتر والی استرالیا از سالروز شهادت احمدشاه مسعود گرامیداشت کردند.
منیب امیری، فرمانده پیشین جبهه مقاومت: بعد از تو، هرچه آمدند، دیگر مسعود نبودند و نخواهند بود.