اخبار سیاسی
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل با انتقاد از سیاستهای تبعیضآمیز طالبان در برابر زنان و دختران، خواستار لغو فوری ممنوعیت کار زنان افغان در دفاتر این سازمان شد.
نماینده ویژه بخش زنان ملل متحد: «یک سال قبل در چنین روزی، حکومت طالبان ورود کارمندان و قراردادیهای زن افغان به دفاتر ملل متحد را تشدید کرد. در هیچ جای دیگری از جهان، زنان فقط به دلیل جنسیتشان از ورود به دفاتر ملل متحد منع نمیشوند. این وضعیت در تاریخ ۸۰ ساله سازمان ملل متحد بیسابقه است.»
سازمان ملل: ۹۵ درصد مردم در افغانستان از جنگ در فاصله سال های ۲۰۰۹ – ۲۰۲۱ آسیب روانی دیدهاند.
ریچارد بنت: حدود ۹ میلیون کودک، معادل تقریبا یکسوم کودکان در افغانستان، با گرسنگی شدید روبهرو استند و ۳.۷ میلیون کودک زیر پنج سال از سوءتغذیه حاد رنج میبرند.
ریچارد بنت: شمار مدرسههای و دیگر نهادهای مذهبی که پیش از سال ۲۰۲۱ به حدود پنج هزار میرسید به بیش از ۲۳ هزار مرکز افزایش یافته است.
نانسی میس، عضو پارلمان امریکا: هرگونه تلاش برای بهرسمیتشناختن طالبان خطرناک است.
آنی فورزایمر، معاون پیشین سفارت امریکا: کرسی افغانستان در سازمان ملل نباید به طالبان واگذار شود و دولتها باید از مشروعیتبخشی به گروه طالبان خودداری کنند.
دیوید لوین، پژوهشگر ارشد کینگز کالج لندن: مخالفان طالبان باید هرچه زودتر خود را سازماندهی کنند و برای دوران پس از طالبان آماده شوند.
کاردار سفارت اندونیزیا: اندونیزیا در زمینه برسمیت شناسی طالبان با موضع جامعه جهانی حرکت خواهد کرد.
دفتر روابط عامه ارتش پاکستان: بیش از ۲۰ تروریست در چندین درگیری در امتداد مرز افغانستان، در ایالت خیبرپختونخوا کشته شدهاند.
وزارت خارجه طالبان: امیرخان متقی با (خانم) رزماری دیکارلو، معاون دبیرکل سازمان ملل متحد دربارهی وضعیت کلی همکاری میان ا،ا، و سازمان ملل، تعامل آینده و چگونگی همکاری در چارچوب روند دوحه گفتوگو کرد.
وزارت خارجه طالبان: امیرخان متقی با عرفات جمال، رئیس یواناجسیآر در باره وضعیت مهاجران گفتوگو کرد.
ملا عبدالواسع رئیس عمومی دفتر ریاست الوزرای طالبان با سکات سمیت، معاون سیاسی یوناما دیدار کرد.
ذبیحالله مجاهد: ا.ا. شباهتهای زیادی با جمهوری اسلامی در ایران دارد. هر دو حاکمیت دینی است و برای «همبستگی مسلمین» تلاش میکنند. افغانستان اجازه تضعیف روابط روابط کابل و تهران را نمیدهد.
تلویزیون تمدن: شمار استادان، محصلان و افراد بازداشتشده شب گذشته از حوزه خاتمالنبیین به ۲۸ نفر رسید.
شماری از متنفذین شیعه هنگام نشست در دفتر روابط مردمی بزرگان هزاره و اهل تشیع در منطقه سرکاریز کابل، بازداشت شدند. سید صوفی گردیزی، مسئول دفتر روابط مردمی بزرگان هزاره و اهل تشیع، سید حسن شریف بلخابی، محمدحسین سنگردوست، ۲ نماینده پیشین پارلمان، ۲ محافظ، ۳ مراجعهکننده در میان بازداشتشدگاناند.
صوفی گردیزی پس از بازداشت و انتقال از دفتر والی طالبان در کابل به وزارت عدلیه ناپدید است.
تلویزیون تمدن: وزارت عدلیه طالبان و برخی نهادهای دیگر، از طریق تماسهای مکرر در پی شماری از مدیران و کارمندان پیشین تلویزیون تمدن در داخل افغانستان هستند.
محمد جواد محسنی، رئیس مجموعه خاتمالنبیین: اینکار طالبان انگیزه «سیاسی و مذهبی» دارد.
معترضان مدرسه خاتمالنیین به رئیس دفتر وزیر عدلیه طالبان: «حتی کمونیستها مسجد را نبسته بودند.»
عارف رحمانی نماینده پیشین پارلمان: حوزه علمیه خاتمالنبیین زمین غصبی نیست و بر اساس حکم حامد کرزی، رئیس جمهور وقت توزیع شده است.
مرکز خبرنگاران افغانستان از بستهشدن دفتر تلویزیون راه فردا و بازداشت سلمان اخلاقی، صاحب امتیاز این رسانه از سوی وزارت عدلیه طالبان خبر داد.
وزارت عدلیه طالبان نشرات «رادیو صدای اصلاح» در کابل را متوقف کرد.
حزب وحدت برهبری محمد محقق: «مردم با حفظ هماهنگی، همبستگی و انسجام مردمی را اولویت قرار دهند و از هرگونه اقدام و واکنشی که زمینه سوءاستفاده از وضعیت و آسیب بیشتر به مردم را فراهم سازد، پرهیز کنند.»
محمد محقق: حکومتهای استبدادی در تاریخ افغانستان هنگام نزدیکشدن به زوال، به تبعیض قومی و مذهبی روی آوردهاند و این سیاستها به جای حفظ آنها، روند سقوطشان را سرعت بخشیده است.
سید باقر محسنی، آگاه امور سیاسی: ادامه تنش میان وزارت عدلیه طالبان و مجموعه خاتمالنبیین به مصلحت نیست. این موضوع میتواند تبدیل به یک مناقشه گسترده گردد و پیامدهایی فراتر از یک اختلاف ملکی داشته باشد.
دفاتر سازمان ملل از کارکنان خود خواستند برای پنج روز به محل کار نروند و وظایف خود را از خانه انجام دهند.
حامد کرزی انتخاب عایشه وهاب به عنوان نماینده کانگرس امریکا را نمونهای از فرصتهای موجود برای افغانهای مقیم کشورهای دیگر بهویژه در امریکا خواند.
گلبدین حکمتیار: اگر به سیاست علاقه دارید، از آن بازی مسخره نسازید؛ بر اساس آرمانهای پاک، اهداف مشخص و راهکارهای اصولی سیاستورزی کنید. یک جریان سیاسی باید افرادی را گرد هم آورد که به این آرمانها و راهکارها متعهد باشند. با چند عضو تابعیتگرفته و اجارهای نه میتوان حزب ساخت و نه میتوان آن را سیاست سالم دانست.
سمیع یوسفزی، خبرنگار: در جنگهای داخلی در کابل مناطقی کابل که تحت کنترل حکمتیار بودند، بسیار ویران شدند. اما جبر تاریخ را ببینید: حکمتیار «راکتیار» شد و قوماندان مسعود «قهرمان ملی» لقب گرفت.
سمیع یوسفزی: «پشتون ها در اینجا (افغانستان) یک نیروی ثابت ناقابل شکست و پذیرفتهشده است. درگیر شدن با پشتون، درگیر شدن با صاحب اصلی افغانستان است؛ این کار مانند جنگیدن سر با سنگلاخ است.»
۱۰ روشنفکر و فرهنگی سرشناس پشتون از جمله عبدالباری جهانی، حبیبالله رفیع، عبدالغفور لیوال و پیرمحمد کاروان در واکنش به اظهارات یک مقام طالبان گفتند که همه زبانهای رایج بخشی از فرهنگ ملی کشورند.
پنج سال قبل در همین روز یک ماه بعد از سقوط کابل، ولایت پنجشیر نیز به دست طالبان افتاد.
سارا آدامز، مامور پیشین سیآیای: کشتهشدن حسیب پنجشیری در شمال سالنگ، درگیری تصادفی نبود، بلکه نتیجه عملیاتی اطلاعاتی بود که با استفاده از تماسهای نفوذی در شبکه مقاومت طراحی و اجرا شد.
نهادهای جامعه مدنی افغانستان در ژنو درباره اولویتها و نحوه فعالیت «مکانیسم مستقل تحقیقاتی افغانستان» سازمان ملل گفتوگو کردند.
اخبار داخلی
جبهه متحد: در دو حمله جداگانه در ولایتهای قندهار و غزنی دو عضو استخبارات طالبان کشته شدند.
عبدالقدیر پهلوانزاده، حدود ۳۰ ساله، عصر روز جمعه در حوزهی چهارم هرات، در پوستهی نمبر یک مقابل تانک تیل، پس از شکنجه و در حالی که دستانش بسته بود، از سوی طالبان تیرباران شد.
عبدالصبور سیرت، عضو استخبارات طالبان که در کنار پنج عضو دیگر این گروه به ترور یک بزرگ قومی در سمنگان متهم شده بود، پس از ۶ ماه حبس، آزاد شد.
چهار کارگر معدن در ولسوالی تالهوبرفک بغلان بر اثر گازگرفتگی جان باختند.
طالبان در یک هفته شماری از کارمندان محلی نزدیک به جمعهخان فاتح را در ولسوالی نسی بدخشان برکنار کرد.
محتسبان طالبان هر روز دهها نفر را در شهر قندهار بهدلیل کوتاه بودن یا تراشیدن ریش بازداشت میکنند؛ برخی پس از چند ساعت آزاد میگردند و برخی دیگر به ریاست امر به معروف منتقل میشوند.
حاجی شاهمحمد که خود را کلان منطقه معرفی میکند در ناحیه پنجم شهر مزارشریف با حمایت طالبان از هر خانواده برای ساخت مسجد، مبلغ ۱۰ هزار افغانی بهصورت اجباری جمعآوری میکند.
وزارت عدلیه طالبان: ۶۹.۴۵ جریب زمین شهرک «احسان مینه» در ولسوالی بگرامی کابل امارتی تثبیت شد.
بخش های از مرکز شهرک جبرئیل در هرات در پی ادعای مالکیت یک فرد مسدود شده است. طالبان حدود ۱۰۰ دکان بازار مرکزی جبرئیل را مسدود و در پیوند به این دعوا ۳ دکاندار نیز بازداشت کرد.
باشندگان ولسوالی تولک غور: پزشکان سیار، تنها ماه یک بار برای معاینه میآیند.
سازمان صحی جهان: «آزمایشگاه تشخیص مولکولی» شفاخانه ولایتی بامیان با تجهیزات مدرن مجهز شد.
کمیسیون طالبان: روز جمعه یک هزار و دو تن به گونه اجباری از مسیرهای مختلف به کشور بازگردانده شدند.
سازمان ههنگاو: حکم اعدام ولیجان نورزی، شهروند ۲۹ ساله افغانستان که دارای معلولیت بود، در زندان مرکزی رفسنجان ایران اجرا شد.
وزارت زراعت طالبان: بیش از ۱۸ هزار جریب زمین در ولسوالی نهرشاهی ولایت بلخ، برای ساخت شهرکهای معیاری به شاروالی بلخ انتقال داده شد.
ریاست مبارزه با حوادث طالبان: در ولسوالی قرهباغ کابل دو بمب ۵۰۰ کیلویی بهگونه کنترولشده منفجر شدند.
وزارت تحصیلات عالی طالبان: ۳ برنامه تخصصی و فوقتخصصی در دانشگاه علوم طبی کابل، ۵ برنامه دکتورا و ۳۳ برنامه ماستری در دانشگاه های امارتی و خصوصی ایجاد شد. برای نخستینبار دانشکده «رادار هوایی و هواپیماهای بیسرنشین» در دانشگاه پولی تخنیک کابل ایجاد شد.
ریاست عمومی ترافیک طالبان رانندگی افراد زیر ۱۸ سال در سراسر افغانستان را ممنوع اعلام کرد.
اقتصاد
دومین نمایشگاه ملی بند امیر در ولایت بامیان برگزار شد.
دفتر والی طالبان در هرات: یک کارخانه تولیدی در شهرک صنعتی روزانه ۲۵ تُن رُب تولید میکند.
شماری از تاجران روسیه از تلاش برای فراهمسازی زمینه صادرات میوه تازه افغانستان به روسیه از طریق خط آهن خبر دادند.
فرهنگ
دیوان اشعار حبیبالله بلبل، شاعر نامآشنای کابل، در خانهٔ مولانا در ورجینای امریکا رونمائی شد.