امروز برابر است با سقوط افغانستان. طالبان پنج سال پیش در این روز وارد کابل شدند.
آنالنا بربروک، رئیس مجمع عمومی ملل متحد: طالبان پنج سال پیش خواستار «وقت»شدند، اما با گذشت این مدت زنان و دختران همچنان از آموزش، کار و مشارکت اجتماعی محروم ماندهاند.
امینه محمد، معاون دبیرکل سازمان ملل: نباید زنان افغانستان را به حال خودشان رها کرد. بیایید صدای آنان را بازتاب دهیم و در حمایت از تلاشهایشان برای دستیابی به حق آموزش و مشارکت در اقتصاد، استوار بمانیم.
بخش زنان سازمان ملل متحد: افغانستان با شدیدترین بحران حقوق زنان در جهان روبهرو است. طالبان در پنج سال گذشته بیش از ۱۰۰ فرمان محدودکننده حقوق زنان را صادر کردند. از کشورهای کمککننده و نهادهای بینالمللی میخواهیم کمکهای مالی خود برای برنامههای مرتبط با زنان و دختران را کاهش ندهند، بلکه آن را افزایش دهند.
اتحادیه اروپا و ۵۶ کشور در اعلامیهای مشترک در مقر سازمان ملل متحد، همبستگی خود را با مردم افغانستان تجدید کردند و بر ضرورت حفظ افغانستان در صدر دستور کار بینالمللی تأکید کردند.
نخستوزیر، وزیر دفاع، وزیر خارجه و وزیر مهاجرت استرالیا در بیانیه مشترک بر تعهد استرالیا به مردم افغانستان برای پاسخگو قراردادن طالبان تاکید کردند و گفتند برای اعمال «پیامد» بر این گروه تلاش خواهند کرد.
وزارت خارجه ایرلند با اشاره به محدودیتها علیه زنان و دختران بر حمایت تزلزلناپذیر ایرلند از مردم افغانستان و احیای احقوق بشری آنان تاکید کرد.
نماینده ویژه بریتانیا: بریتانیا به تعامل و حمایت از آن دسته از شهروندان افغانستان که برای تشکیل حکومت فراگیرتر و آیندهی مرفهتر تلاش میکنند، متعهد است.
سازمان عفو بینالملل از امریکا خواست تلاشهای بینالمللی برای حمایت از زنان و دختران افغان و پاسخگو قرار دادن طالبان در برابر نقض حقوق بشر را رهبری کند.
سازمان رواداری: در پنج سال گذشته، نقض حقوق بشر و سرکوب شهروندان بهگونه گسترده ادامه داشته است. از ۱۵ آگست ۲۰۲۱ تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵، دستکم ۶ هزار و ۹۲۹ غیرنظامی در رویدادهای مختلف کشته یا زخمی شدهاند.
زلمی خلیلزاد: وضعیت در برخی از این زمینهها بهتر از چیزی است که بسیاری تصور میکردند. تهدید تروریستی از افغانستان برخلاف نگرانیهای اولیه، به شدتی که انتظار میرفت افزایش نیافته است.
خلیلزاد: پیشبینی نمیشد که روابط طالبان با پاکستان به این اندازه وخیم شود و اسلامآباد به سیاستهای گذشته مبنی بر پناهدادن به مخالفان رژیم مستقر در افغانستان برگردد.
خلیلزاد: بهبود روابط طالبان با امریکا برای بازگرداندن افغانستان به مدار جامعهی جهانی اهمیت کلیدی دارد، طالبان در گام نخست باید نگرانیهای دربارهی شهروندان امریکا که در بازداشت طالبان به سر میبرند را برطرف کند.
خلیلزاد: امریکا در افغانستان منافع ژئوپولیتیکی دارد و به همین دلیل باید سطح و دامنهی تعاملش با طالبان را افزایش دهد. پشتکردن به افغانستان و به حداقل رساندن تعامل با این کشور در بهترین حالت یک اشتباه است.
امیرخان متقی در گفتوگو با نیویارکتایمز گفت امریکا میتواند سفارت خود را در کابل بازگشایی کند و حضور دیپلماتیک داشته باشد و در ذخایر عظیم معدنی، سدها و جادههای افغانستان سرمایهگذاری کند.
متقی: «امریکا به افغانستان برگردد، اما این بار با دیپلومات و سرمایه، نه نیروی نظامی.»
ذبیح الله مجاهد: این روز یک روز پرافتخار برای همه افغان است، چون در این روز افغانها از یک تجاوز بزرگ و جنگ طولانی نجات یافتند و زمینه برای حاکمیت یک نظام شرعی مساعد شد.
محمد عمر داوود زی، وزیر پیشین داخله: پنج سال گذشت؛ من خوشبین هستم و انشاء الله شاهد تحولات خوبی خواهیم بود. گشایش راه بدخشان به چین باعث شده است که بدخشان زیر فوکس قدرتهای جهان واقع شود. بعضی کشورها میخواهند افغانستان با چین مرز نداشته باشد.
سخنگوی وزارت خارجه هند: ما روابط دیرینهای با افغانستان و مردم افغانستان داریم و امیدواریم این روابط را که با آنان داریم، بیشتر تقویت کنیم.
اسد درانی، رئیس پیشین آیایآی: اختلاف اصلی اسلامآباد با طالبان، خودداری طالبان از تحویل اعضای تیتیدی به پاکستان است.
انوارالحق احدی، وزیر پیشین مالیه: خروج اشرف غنی از افغانستان هیچ توجیهی نداشت. غنی با ترک کشور، خلأ قدرت ایجاد کرد و زمینه را برای تسلط طالبان فراهم ساخت.
هیبت الله علیزی رئیس پیشین ستاد ارتش: اگر اشرف غنی فرار نمی کرد ما اجازه نمی دادیم طالب وارد کابل شود.
عبدالرحیم ایوبی، نماینده پیشین قندهار در پارلمان: اشرف غنی در واکنش به گزارش نمایندگان درباره تلفات نیروهای ارتش و امنیتی برایم گفته بود: «اینها ملیشه هستند، بگذارید کشته شوند.»
چرخبالها طالبان به مناسبت ۲۴ اسد بر فراز کابل گل پاشیدند. جاده های کابل گواه گشتزنی اعضای طالبان بود.
اعلامیه رسمی طالبان از مردم افغانستان خواست که بخاطر روی کار آمدن مجدد طالبان، شکرگزاری کنند.
سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان: افغانها مردمی اهل جرگه، گفتوگو و تفاهم هستند و برای حل مشکلات، به گفتوگو و تعامل مثبت با همه طرفها متعهد میباشند. طالبان در برابر مخالفان ایستادگی خواهد کرد.
نور محمد ثاقب، حج و اوقاف طالبان: «در کابل عیاشی و بیاخلاقی به اوج خود رسیده بود. مکاتب بسیار بود، اما تعلیم در آن وجود نداشت. تنها کوشش میشد که شاگردان رقص و بازی را یاد بگیرند. به زنان گفته میشد در صورت ظلم به خانههای امن پناه ببرند در حالی که در حقیقت آن خانه امن نه بلکه محل فحشا بود.»
شیراحمد حقانی، وزیر اطلاعات و فرهنگ طالبان: «با تحکیم نظام شرعی، افغانستان صاحب نظام آزاد و مستقل شده است. فرمایش هیچکس را در ساخت نظام تاکنون نپذیرفتهایم و از این پس نیز نخواهیم پذیرفت.»
لطیف نظری، معین وزارت اقتصاد طالبان: فساد و رشوت در افغانستان «کاملاً ریشهکن شده» و زمینه برای سرمایهگذاری شفاف در داخل کشور فراهم شده است.
عبدالرشید دوستم از سازمان ملل متحد و کشورهای ذیدخل، به ویژه امریکا، خواست که فشارهای مالی بر طالبان را افزایش دهند، طالبان را بیشتر در انزوای سیاسی فرو ببرند و کمکهای مالی مستقیم به آن را قطع کنند.
صلاحالدین ربانی، رهبر حزب جمعیت: طالبان با تفسیر گزینشی و تحریفشده از شریعت، از دین بهعنوان ابزاری برای تحکیم قدرت و سلطه بر مردم استفاده میکند.
امرالله صالح: افغانستان از دید بسیاری از مردم، یک «قضیه» است، نه یک دولت-ملت، و این وضعیت با «نسخه طالب» قابل درمان نیست.
رنگین دادفر سپنتا، وزیر خارجه پیشین: «هیچکس با گروههای ناتوان سیاسی مذاکره نمیکند و اگر مذاکره کند فقط روی تسلیمی و بیعت بدون قید و شرط گفتوگو خواهد کرد.»
میرویس بلخی، وزیر پیشین معارف: طالبان با گسترش مدارس و ترویج آموزشهای نامتعارف، در پی نهادینهکردن تفکر طالبانی در میان جوانان و تأمین بقای نظام خود هستند.
حبیبالرحمان سیاف: میان طالبان درباره حل بحران افغانستان اختلاف دیدگاه وجود دارد. شماری از طالبان خواهان تفاهماند، اما حلقاتی در قندهار بر انحصار قدرت تأکید دارند.
خالد پشتون، عضو پیشین پارلمان: شکاف میان طالبان قندهاری و جناح کابل در دو سال اخیر عمیقتر شده و طالبان کابل سیاستهای هبتالله را عامل بدنامی و تضعیف نظام طالبان میدانند.
داکتر سیما سمر، رئیس پیشین کمیسیون حقوق بشر: کشتار در افغانستان ادامه دارد اما به دلیل محدودیتها و سانسور تمامی آمار منتشر نمیشود.
عبدالله خنجانی، رئیس کمیته سیاسی جبههی مقاومت: این جبهه به دلیل نبود حمایت بینالمللی چشمگیر، بهای سنگینی پرداخته است. در پنج سال گذشته بیش از یک هزار جنگجوی این جبهه کشته و زندانی شدهاند.
جبهه آزادی: افغانستان با «بنبست عمیق سیاسی» روبهرو است.
امیرخان متقی: «اینکه چند لچک در برابر نظام بایستد، نه در تاریخ نتیجه داده و نه نتیجه خواهد داد. به این کسی خوش نباشد. ملت دوست و دشمن را میداند.»
تاجمیر جواد، معاون استخبارات طالبان: برای استحکام حکومت اسلامی و مبارزه با فساد و نفاق تدابیر جدی روی دست است. برخی افراد بهخاطر منافع مادی با طالبان پیوستهاند و نمیتوان از آنان انتظار تقویت نظام را داشت.
حلیم فدایی، والی پیشین لوگر: ادبیات گروه طالبان پس از پنج سال هنوز بر «جنگ، زور و انکار» استوار است. طالبان خاموشی مردم را نشانه رضایت و پذیرش حاکمیت خود تعبیر میکنند، اما این سکوت نتیجه ترس، فشار و فضای بسته سیاسی است و نمیتوان آن را نشانه حمایت عمومی دانست.
در مراسم گرامیداشت از پنجمین سال پیروزی طالبان شماری از چهرههای ارشد این گروه، چهره های سیاسی سابق و هیچ هیئت خارجی حضور نداشتند. هیچ کشور به این مناسبت برای طالبان پیام تبریکی نفرستاد.
طالبان بر خلاف سال گذشته در پنجمین سالروز تسلط بر افغانستان، با تجهیزات باقیمانده امریکایی در کابل رژه نظامی برگزار کردند. نمایش تجهیزات امریکایی در مراسم طالبان امسال در شهرهای دیگر نیز کمرنگ بود.
بیبیسی: شماری از هوادار و حامیان طالبان در چهارراهی صحت عامه شهر کابل (مسعود سابق) به پایکوبی پرداختند. این چهارراه در نزدیکی سفارت امریکا قرار دارد.
طالبان در ولایت پکتیا حمله انفجاری به نیروهای امریکایی را تمثیل کردند. در تصاویر نشر شده دیده میشود که پرچم امریکا روی یک خودروی زرهی بر عکس نصب شده و انفجار رخ میدهد.
هواداران طالبان در قندهار تمثال رئیسجمهور امریکا را در خیابانها نمایش دادند و آن را چوب کاری کردند.
در ولایت خوست طالبان دکانداران را مجبور به نصب پرچم این گروه ساختند.
باشندگان ولایتهای قندوز، غور، بامیان و نورستان با ارسال پیام ها گفتند که طالبان مردم به ویژه کودکان را وادار کردند به حمایت از پنجمین سالگرد تسلط این گروه راهپیمایی کنند.
وزارت خارجه طالبان با اظهار تاسف از کشتهشدن یک زن تاجیکستانی در پی تیراندازی از خاک افغانستان مسوولیت این رویداد را متوجه «افراد مخرب و فرصتطلب» کرد که تلاش دارند برخی مناطق بدخشان را بینظم سازند.
درگیری میان نیروهای طالبان و افراد مسلح در ولسوالی مایمی بدخشان آغاز شد.
نیروهای جبهه آزادی و طالبان در منطقه توپخانه زیباک درگیر شدند و از سلاحهای سبک و سنگین استفاده کردند.
اجساد ۱۳ جنگجوی طالبان که در درگیریهای اخیر در بدخشان کشته شدند، به قولاروی ۲۰۵ در قندهار منتقل شد.
طالبان شماری از کارگران معدن مایمیک در ولسوالی شکی بدخشان را بازداشت کردند.
مولوی غلامالله کوفی، معاون فرقه ۲۱۹ طالبان، پس از مخالفت با تشدید جنگ علیه نیروهای جمعهخان فاتح، از سوی قطعات ویژه طالبان لتوکوب و بازداشت شد.
حمید خراسانی: لشکرکشی طالبان پشتون به بدخشان حساسیت قومی و نژادی را به همراه دارد. ضرورت به لشکرکشی قطعات پشتون به بدخشان نیست.
حفیظ منصور، عضو جبهه مقاومت: بدخشان را تنها نگذارید. فرصت ضربهزدن و پراگنده ساختن طالبان فرا رسیده. نباید این گروه با تمام قوا در درواز متمرکز شود.
جبهه آزادی: مواضع طالبانی که برای حمله به سنگر های جبهه آمادگی میگرفتند، در زیباک هدف حملات پیشگیرانه هاوان قرار گرفت.
شب گذشته، یک موتر استخبارات طالبان که بهسوی ولسوالی درواز در حرکت بود، در کوتل خاکریزک ولسوالی شهربزرگ از جاده منحرف شد و به دره سقوط کرد. در این رویداد ۶ تن از نیروهای استخبارات طالبان زخمی شدهاند.
در ولسوالی نسی طالبان ضمن قطع کامل شبکههای مخابراتی، قیود شبگردی وضع کردهاند.
وزیر خارجه طالبان در پاسخ به پرسشی درباره سرکوب اعتراضهای مردمی به دست طالبان گفت «اعتراض یعنی گدودی» متقی گفت: مردم بهطور کامل از طالبان رضایت دارند.
شمار زیادی از جنبشهای اعتراضی زنان افغانستان، سازمانها و نهادهای حقوق بشری با برگزاری ها برنامه مشترک، بر تداوم مبارزه مدنی زنان و ضرورت همبستگی برای دستیابی به حقوق اساسی تأکید کردند.
شماری از شهروندان افغانستان امروز در برابر دفتر سازمان ملل متحد در ژنیو تجمع اعتراضی برگزار کردند.
شماری از زنان افغان در سالروز سقوط کابل به دست طالبان، در خیابانهای اسلامآباد علیه این گروه اعتراض کردند.
جسد یک جوان به نام حسیبالله حبیبی که حدود یک ماه پیش از هرات ربوده شده بود با سر بریده و بدون دست و پا در داخل یک بوری جابجا شده بود، پیدا شد.
یک کارگر در اثر فرو ریختن یکی از تونلهای معدن در ولسوالی یفتل بدخشان جان باخت.
بانک جهانی: رشد ملایم اقتصاد افغانستان در سال روان میلادی ۴ درصد خواهد بود، اما برعکس درآمد سرانه کشور در حاکمیت طالبان ۵.۶ درصد کاهش را نشان میدهد.
غلامرضا قزلچه، وزیر جهاد کشاورزی ایران: ظرفیتهای موجود در ایران و افغانستان باید از مسیر گفتوگو مستقیم فعالان اقتصادی سرمایهگذاری مشترک و انعقاد قراردادهای اجرایی به همکاریهای عملی و پایدار تبدیل شود.
انستیتوت ملی موسیقی با الهام از رنج، مقاومت و امید مردم اثر «آدم و حوا» که صدای آزادی، کرامت انسانی و حق آموزش و آفرینش هنری را به گوش جهان میرساند، همگانی کرد.
بازار دایمی ناشران و کتابفروشان در ماشینخانه کابل افتتاح شد.
تلویزیون بامی از آغاز فعالیت در شهر برلین آلمان خبر داد.