• 1405-02-27 4:47 بعد از ظهر

گزارش سه ماهه یوناما

ثور 22 1405

تلفات غیرنظامی

  • در سه ماه نخست سال جدید میلادی ۹۵ رویداد مستندسازی شده است که ۹۴ درصد آن به حکومت پاکستان و یک مورد به اداره طالبان نسبت داده شده است.
  • بین ۱۱ جدی سال گذشته تا ۱۱ حمل امسال، بخش حقوق بشر این نهاد ۳۷۲ مورد کشته و ۳۹۷ مورد زخمی را در نتیجه‌ی خشونت‌های مسلحانه در امتداد خط دیورند مستندسازی کرده است. مجموع تلفات غیرنظامیان شامل ۷۲ زن، ۵۵۴ مرد، ۴۸ دختر و ۹۵ پسر می‌باشد.
  • بیشترین تلفات ملکی ناشی از حملات هوایی بوده و مهم‌ترین رویداد، حمله‌ی هوایی نیروهای پاکستانی در ۲۵ حوت سال بر مرکز تداوی معتادان «امید» در کابل است که در آن ۲۶۹ تن کشته و ۱۲۲ تن دیگر زخمی شدند.
  • حملات هوایی پاکستان عامل ۶۴ درصد تلفات و ۳۵ درصد دیگر ناشی از شلیک‌های غیرمستقیم در امتداد مرز بوده  است. در این حملات ۷۲ زن، ۴۸ دختر، ۹۵ پسر و ۵۵۴ مرد کشته یا زخمی شده‌اند. 
  • بیشترین میزان تلفات غیرنظامیان در کابل و پس از آن، ولایت‌های مرزی کنر و پکتیکا گزارش شده است. رویدادهای دیگری نیز منجر به تلفات در ولایت‌های خوست، ننگرهار، پکتیا، قندهار و نورستان گزارش شده است. 

یوناما از حکومت پاکستان و اداره طالبان خواسته است تا اصول حقوق بین‌المللی بشردوستانه را رعایت و از مکاتب و شفاخانه‌ها استفاده نظامی نکنند. 

بازداشت و قتل نظامیان پیشین

  • در سه ماه نخست سال ۲۰۲۶ دست کم ۵ مورد قتل، ۲۳ مورد بازداشت و توقیف خودسرانه و ۹ مورد شکنجه و بدرفتاری با اعضای نیروهای امنیتی و دفاعی پیشین افغانستان به ثبت رسیده است.
  • بازداشت، شکنجه و قتل نظامیان و مقام‌های پیشین افغانستان همچنان ادامه دارد. مقامات و اعضای دولت پیشین که به صورت اجباری به افغانستان بازگشته‌اند، در معرض خطر جدی نقض حقوق بشر قرار دارند.
  • در ۱۷ جدی در ولایت جوزجان، یک فرمانده طرفدار دولت پیشین که چند ماه قبل از ایران اخراج شده بود، توسط افراد ناشناس در خانه‌اش مورد اصابت گلوله قرار گرفت و کشته شد.
  • نظامیان و کارمندان حکومت پیشین که از کشورهای دیگر به افغانستان بازمی‌گردند، در معرض خطر نقض حقوق بشر قرار دارند.

وضیعت زنان

  • طالبان در سه ماه گذشته ۳۱۲ تن، به‌شمول ۳۹ زن و ۴ پسر، را در محضر عام شلاق زده‌اند.
  • محتسبان امر به معروف در سه ماه گذشته ۳۳۶ تن را به گونه خودسرانه بازداشت کرده‌اند. 
  • در این مدت همچنین ۵۹ مورد «بدرفتاری» با زنان و مردان توسط محتسبان انجام شده که بیشتر مربوط به کوتاه کردن ریش و موی سر، پخش یا شنیدن موسیقی و ادعای نقض «دستورالعمل» حجاب موردنظر طالبان بوده است.
  • محتسبان طالبان در «روز عاشقان» نیز بازداشت افراد متهم به فروش یا خرید هدایای این مناسبت را نیز انجام داده‌اند که این رویداد دست‌کم در سه ولایت مستند شده است.
  • طالبان دیگر به زنانی که از حضور در ادارات دولتی منع شده بودند معاش پرداخت نمی‌کند و آنان را از بست‌های کاری شان منفک کرده است. در برخی ولایت‌ها به زنان گفته شده که از بست‌های خود منفک شده‌اند. در حالی که در سایر ولایت‌ها هیچ اطلاعیه‌ای به زنان داده نشده و آنان تنها پس از عدم دریافت معاش متوجه این موضوع شده‌ اند.
  • مأموران امر به معروف در قندهار به دفترهای راهنمای معاملات دستور داده‌اند که به زنان بدون محرم خانه یا جایداد کرایه ندهند.
  • مأموران امر به معروف در ولایت‌های قندهار، ارزگان و پکتیا به مراکز صحی دستور داده‌اند که زنان بدون محرم را درمان نکنند و کارمندان صحی زن نیز هنگام رفتن به محل کار یا برگشتن از محل کار، باید محرم داشته باشند.
  • مأموران امر به معروف در ولایت‌های ارزگان و غزنی به دکان‌داران دستور داده‌اند «به زنان اجناس و کالا نفروشند مگر این‌که محرمی همراه شان باشد و حجاب مناسبی داشته باشند.
  • مأموران امر به معروف در هرات به زنان دستور دادند که از وسایط ترانسپورتی عمومی به‌دلیل نپوشیدن «چادر یا چادری» پیاده شوند و یا آنان را به این دلیل، برای مدت کوتاهی توقیف کرده‌اند.
  • مأموران امر به معروف در ۱۱ جنوری به یک زن در هرات دستور دادند که از تاکسی به‌دلیل عدم پوشیدن «چادر کلان» پیاده شود. 
  • در ۱۲ فبروری نیز به دو زن دستور داده شد که به‌دلیل عدم پوشیدن «چادر» از اتوبوس شهری پایین شوند.

امر به معروف

  • محتسبان طالبان در ماه رمضان شماری از افرادی که روزه می‌خوردند، در نماز تراویح شرکت نمی‌کردند یا دکان خود را در وقت نماز نمی‌بستند، را بازداشت کردند. در برخی موارد، این افراد مورد «بدرفتاری» محتسبان نیز قرار گرفته‌اند.
  • محتسبان طالبان در ماه رمضان، مردم را «مجبور به حضور در نماز جماعت» کردند. محتسبان همچنین اطمینان حاصل کردند که دکان‌ها در اوقات نماز بسته باشند.

آزادی رسانه‌ها

  • آزادی رسانه‌ها با محدودیت‌های فزاینده‌ای روبرو بوده و فشار بر فعالان رسانه‌ای همچنان ادامه داشته است.
  • وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان در جنوری ۲۰۲۶ جواز فعالیت تمامی سازمان‌های حامی رسانه‌ها را به استثنای سه نهاد لغو کرده است.
  • مهدی انصاری پس از محکومیت به ۱۸ ماه حبس به اتهام تبلیغ علیه طالبان، در مارچ ۲۰۲۶ آزاد شد. 
  • ۳ کارمند رسانه‌ای که در جولای ۲۰۲۵ بازداشت شدند، همچنان در توقیف به‌سر می‌برند.
  • فعالیت تلویزیون «راه فردا» به دلیل انتقاد رئیس آن از سیاست‌های نظامی علیه پاکستان متوقف شده است.
  • فعالیت رادیو خصوصی «خوشحال» در غزنی نیز به دلیل برقراری تماس تلفنی شاگردان دختر با یک میزبان مرد در جریان پخش زنده، برای مدتی به حالت تعلیق درآمد.

آزادی مذاهب

  • در هشت ولایت، مقام‌های طالبان به جوامع شیعه دستور داده‌اند که مراسم عید را به جای تقویم شیعی، مطابق با تاریخ‌های تعیین‌شده توسط طالبان برگزار کنند.
  • در یک ولایت شماری از روحانیون شیعه به دلیل خودداری از تجلیل عید در تاریخ اعلام‌شده، بازداشت شده‌اند.
  • طالبان در کابل از ورود زنان به یک زیارتگاه به مناسبت نوروز جلوگیری کرده‌اند. همچنین در هرات، به یک مسجد شیعیان دستور داده شده است تا مانع حضور زنان در مراسم نماز شام شود.
  • در اصول‌نامه جدید طالبان، عقیده اهل سنت به عنوان «غالب مذهبی» و سایر باورهای دینی «بدعت‌گذار» توصیف شده‌اند.