نشست شورای امنیت ملل متحد
شورای امنیت سازمان ملل امروز میزبان نشست ویژه در مورد وضعیت افغانستان است. در این نشست گزارش سه ماهه انتونیو گوتیرش (قبلاً در روز شمار نشر است) و آخرین سخنرانی روزا اوتنبایوا، به حیث نماینده ویژه سرمنشی و رئیس یوناما ارائه شد.
نمایندگان دنمارک، فرانسه، یونان، پانامه، کوریای جنوبی، سیرالئون، گویان، اسلوونیا و بریتانیا ضمن بیانیهای مشترک تبعیض سیستماتیک، آزار جنسیتی و جنایات علیه زنان افغانستان را محکوم کردند.
آخرین سخنرانی رزا اوتنبایوا؛
- جامعه جهانی از سال ۲۰۲۱ تا اکنون نزدیک به ۱۳ میلیارد دالر به افغانستان تحت کنترل طالبان کمک کرده است.
- از این مبلغ، ۷.۹ میلیارد دالر آن بودجه بشردوستانه و ۴.۹ میلیارد دالر برای نیازهای اساسی کمک شده است.
- برخلاف برخی گزارشها، بیشتر این کمکها بدون مداخله عمدهی طالبان توزیع شده است. سازمان ملل متحد سامانههای مدیریت خطر و نظارت را تقویت کرده تا خطر انحراف کمکها به حداقل برسد.
- سازمان ملل متحد مسئولیت انتقال پول نقد لازم برای عملیاتهای بشردوستانه را بر عهده داشت که با توجه به بحران شدید مالی و نقدینگی افغانستان، ضروری بود.
- بدون این انتقالهای نقدی، پاسخ بشردوستانه فرو میپاشید و پیامدهای فاجعهباری برای مردم بهبار میآورد.
- در حالی که آماده میشوم تا چند روز دیگر افغانستان را ترک کنم، مطمئنم که اکثر افغانها علیرغم موانع، خواهان ادامهی تعامل بین جامعهی بینالمللی و کشورشان هستند.
- امید عمیق من این است که مسیری برای ادامهی این تعامل و ارائه نتایج مثبت بیشتر، به ویژه برای زنان و دختران افغانستان، مورد توافق قرار گیرد.
- سیاستهای مقامات کنونی افغانستان علیه زنان این کشور کاملا آشکار بوده و ادامه دارد.
- یک نظرسنجی اخیر نشان داد که اکثریت قاطع افغانها با ممنوعیت آموزش دختران مخالف هستند. بانک جهانی برآورد کرده که این ممنوعیت سالانه ۱.۴ میلیارد دلار به اقتصاد افغانستان زیان میزند.
- پس از سهونیم سال بستهبودن مکاتب بهروی دختران، یک نسل در معرض خطر جدی از دسترفتن قرار دارد.
- این تصمیم هزینه هنگفتی را برای افغانستان در درازمدت به همراه دارد و باعث نگرانی و ناامیدی زیادی در جامعهی این کشور شده است.
- وضع محدودیتهای بیشتر بر زنان، دختران، مردان و اقلیتها و سختتر شدن اجرای قانون امر به معروف، باعث نارضایتی فزاینده مردم از مقامات دیفکتو شده است.
- هرچند چالشهایی همچون حضور گروههای افراطی، مشکلات گسترده انسانی و اقتصادی و نگرانیهای حقوق بشری همچنان ادامه دارد، «کاهش درگیری مسلحانه و خشونت، ممنوعیت کشت کوکنار و اعلام عفو عمومی از پیشرفتهای مثبت» افغانستان تحت کنترل طالبان است.»
- پرسش باز این است که آیا در میان مقامات دیفکتو عملگرایی کافی برای مدیریت طوفانی از بحرانها وجود دارد یا تصمیمات ناشی از ایدئولوژی مانع راهحلهای پایدار خواهد شد که در نتیجه رنج مردم افغانستان را طولانی کرده و ثبات موجود را تضعیف خواهد نمود.
- یوناما اخیراً شاهد دو گرایش در میان طالبان بود؛ از جمله پس از وقوع زمینلرزه در کنر. طالبان ابتدا با نهادهای امدادرسان هماهنگی و به آسیبدیدگان زمینلرزه کمک کردند، اما زمانی که سازمان ملل کمکها را افزایش داد، پرسونل وزارت دفاع طالبان در محوطههای سازمان ملل در کابل مستقر شدند و مانع دسترسی کارمندان داخلی زن به دفاترشان شدند.
- وزارت داخله طالبان نیز که مسئول حفاظت از سازمان ملل هستند، دسترسی کارمندان داخلی زن را به دفاتر ساحوی سازمان ملل در سراسر کشور مسدود کردند.
- این محدودیت جدی توانایی سازمان ملل برای کمک به مردم را در حالی که نیاز شدید به کمک دارند، تضعیف میکند.
روزا اوتنبایوا در آخرین سخنرانی اش خواستار ادامهی تعامل جامعهی جهانی با طالبان شد.
نماینده دایمی روسیه
- پس از سقوط دولت جمهوری، برخی از «غربیها» گمان میبردند که افغانستان سریعاً فرو میپاشد، اما طالبان، برخلاف گذشتگان، منتظر کمک غربیها نماند و گزینهی همکاری منطقهای را برگزید.
- باید بدون فشار و باجخواهی یک رویکرد واقعبینانه و جامع در قبال [طالبان] اتخاذ شود که مولفههای آن شامل مشارکت سازندهی جامعهی جهانی در افغانستان و پرهیز از معیارهای دوگانه است.
نماینده دایمی چین از امریکا بهدلیل جلوگیری از سفرهای مقامهای بلندپایه طالبان انتقاد کرد و گفت امریکا پیوسته بازداشت شهروندان خود را دلیل خودداری از صدور مجوز سفر برای مقامهای طالبان مطرح کرده است.
نماینده دایمی چین همچنان بر ضرورت حفظ تعامل با طالبان، افزایش کمکهای بشردوستانه، تشکیل حکومت فراگیر و تقویت تلاشها در مبارزه با هراسافکنی در افغانستان تأکید کرد.
جان کلی، سرپرست نمایندگی دایمی امریکا
- اقدامات طالبان نشاندهندهی تمایل به تعامل با حسن نیت نیست. رویکرد کمک و تعامل جامعهی بینالمللی با طالبان نتوانسته است نتایج پایداری به بار آورد.
- امریکا به تمایل طالبان برای عمل به تعهدات بینالمللی یا احترام به تعهدات افغانستان عمیقاً تردید دارد و به عمل طالبان نگاه میکند، نه به حرفهای این گروه.
- در حالی که ایالات متحده همچنان در روند دوحه و گروههای کاری آن شرکت میکند، ما نسبت به انگیزههای طالبان عمیقاً تردید داریم. ما نمیتوانیم به گروهی اعتماد کنیم که همچنان آمریکاییهای بیگناه را بازداشت میکند، به تعهدات ضدتروریسم خود عمل نمیکند و نیازهای اساسی مردم افغانستان را نادیده میگیرد.
- سیاستهای سرکوبگرانهی این گروه مانع فعالیت امدادگران زن در فاجعهی زلزله پیسین شد.
- اولویت اصلی امریکا در افغانستان همچنان حفاظت از شهروندان امریکایی است که شامل کاهش تهدیدات تروریستی ناشی از افغانستان و تضمین آزادی همهی آمریکاییهای بازداشتشده میشود.
- به نفع مشترک تمام اعضای شورای امنیت است که اطمینان حاصل کنند افغانستان دیگر هرگز به تروریستها پناه نمیدهد، طالبان در تعهدات ضدتروریسم خود پیشرفت میکند و درگیر دیپلماسی گروگانگیری نمیشود.
- همکاران، این شورا باید همچنان از طالبان اقدامات مسئولانه بخواهد. مردم افغانستان شایستهی کمتر از این نیستند.
- مأموریتهای سیاسی ویژه، از جمله یوناما، باید بر وظیفهی اصلی خود که ترویج صلح و امنیت است، با هدایت معیارهای عملکرد روشن، تمرکز کنند.
نماینده دایمی هند
- اولویت هند، صلح و ثبات در افغانستان است. سیاست فشار و مجازات تاکنون به اهداف خود نرسیده است. باید به اقدامات مثبت طالبان پاداش داده شود و به اصلاح سیاستهای نادرست این گروه کمک شود.
نماینده دایمی دنمارک
- سیاستهای طالبان در برابر زنان و دختران «شدیدترین بحران حقوق زنان در جهان» را ایجاد کرده و نباید اجازه داد این وضعیت عادیسازی شود.
- سیاستهای تبعیضآمیز طالبان حتی روند نجات جان انسانها و کمکهای بشردوستانه را مختل کرده است.
- زنان نه تنها از آموزش طبابت محروم شدهاند، بلکه داکتران مرد نیز از معاینه زنان منع شدهاند.
- طالبان طی چهار سال گذشته نهتنها هیچ محدودیتی را لغو نکردهاند، بلکه قوانین و سیاستهای تازهای برای حذف سیستماتیک زنان و دختران وضع کردهاند.
- دنمارک از روند دوحه حمایت میکند. این روند باید فراگیر باشد و مشارکت زنان، جامعه مدنی و اقلیتهای قومی و مذهبی را تضمین کند.
- مردم افغانستان شایسته آیندهای مبتنی بر کرامت، فرصت و امید هستند، نه یأس و حذف. دانمارک در حمایت از حقوق و آرمانهای همه افغانها ثابتقدم است.
نماینده دایمی دنمارک خواستار پاسخگویی رهبران طالبان در برابر نقضهای حقوق بشری شد و به صدور حکم بازداشت دیوان کیفری بینالمللی علیه دو تن از آنان اشاره کرد.
عاصم افتخار احمد، نماینده دایمی پاکستان
- بیش از ۶۰ مرکز آموزشی تروریستان در خاک افغانستان فعالیت میکنند. تروریسم برخاسته از خاک افغانستان همچنان جدیترین تهدید علیه امنیت ملی پاکستان محسوب میشود.
- نزدیک به ۷۰ حساب تبلیغاتی مرتبط با گروههای تروریستی از داخل افغانستان فعالاند و مهار آنها نیازمند همکاری پلتفرمهای اجتماعی و دولتها است.
- تیتیپی با حدود ۶ هزار جنگجو همچنان بزرگترین تهدید امنیتی است و نیروهای پاکستانی چندین تلاش نفوذ این گروه را از خاک افغانستان خنثی کردهاند.
- وی با اشاره به کشتهشدن ۱۲ سرباز پاکستانی در ماه جاری، وضعیت کنونی را «غیرقابل تحمل» خواند و از یوناما خواست نقش فعالتری در جلوگیری از انتقال غیرقانونی سلاح ایفا کند.
- اسلامآباد همراه با چین خواستار قرار گرفتن برخی از این گروهها در فهرست تحریمهای سازمان ملل شدند و انتظار دارند شورا بهسرعت اقدام کند.
- طالبان باید به تعهدات بینالمللی خود پایبند باشند و محدودیتها علیه زنان و دختران را رفع کنند.
- حضور زنان و احیای نظام بانکی برای ثبات و توسعه افغانستان حیاتی است و تحریمها نباید ابزار سیاسی شوند.
- پاکستان بهعنوان همسایه نزدیک بیش از هر کشور دیگری از پیامدهای جنگهای افغانستان آسیب دیده، اما همچنان متعهد به حمایت از صلح و ثبات پایدار در این کشور است.
- اسلامآباد از تعامل سازنده و دیپلماسی با طالبان حمایت میکند، زیرا انزوا به سود هیچکس نیست.
امیر سعید ایروانی، نماینده دایمی ایران
- جمهوری اسلامی ایران صلح، ثبات و توسعه در افغانستان را بهطور مستقیم مرتبط با امنیت ملی خود میداند.
- جمهوری اسلامی بلافاصله کمکهای بشردوستانه خود را برای حمایت از آسیبدیدگان زمین لرزه های ها پیشین ارسال کرده و آمادگی دارد به کمکهای خود برای فائقآمدن افغانستان بر پیامدهای این فاجعه ادامه دهد.
- جمهوری اسلامی بهعنوان همسایه بلافصل افغانستان با بیش از ۹۰۰ کیلومتر مرز مشترک و میزبانی از میلیونها پناهجوی افغان طی دههها، صلح، ثبات و توسعه در افغانستان را بهطور مستقیم مرتبط با امنیت ملی خود و ثبات منطقه گستردهتر میداند.
- ایران همچنان از طریق ابتکارات دوجانبه و منطقهای با مقامات امر واقع افغانستان در تعامل فعال است.
- ما همچنین در روند دوحه تحت نظارت سازمان ملل مشارکتی سازنده داشتهایم و نقش فعالی در گروههای کاری آن ایفا کردهایم.
نماینده ایران ضمن ابراز همدردی با قربانیان زلزله، بر لزوم تعامل سازنده با مقامات طالبان، آزادسازی داراییهای مسدودشده افغانستان، و حمایت از یک فرایند سیاسی فراگیر برای صلح و ثبات تأکید کرد. وی همچنین خواستار حمایت بینالمللی از ایران بهعنوان میزبان میلیونها مهاجر و تقویت مبارزه با تروریسم در منطقه شد.
نماینده دایمی قرقیزستان علاوه بر تأکید بر صلح و امنیت بینالمللی و همکاریهای منطقهای، به حمایت از افغانستان اشاره کرد.
نماینده دایمی قرقیزستان: در نشست امروز علاوه بر تأکید بر صلح و امنیت بینالمللی و همکاریهای منطقهای، به حمایت از افغانستان نیز اشاره کرد.
نصیراحمد فایق: پیش از آغاز نشست یک اعلامیه از سوی ۹ عضو شورای امنیت که بانی قطعنامه «زنان، صلح و امنیت» هستند، ارایهٔ خواهد شد و در آن موضع خود را در مورد وضعیت زنان در افغانستان بیان میکنند.
فایق از کشورهای جهان خواست که رژیم طالبان را عادیسازی نکنند و به وضعیت دشوار مردم توجه کنند.
کمیشنر حقوق بشر سازمان ملل و یک نماینده جامعه مدنی نیز در این نشست سخنرانی خواهند کرد.